In order to view this object you need Flash Player 9+ support!

Get Adobe Flash player

Powered by RS Web Solutions

Biện pháp phục hồi chức năng sau đột quỵ

PDF.InEmail

Biện pháp phục hồi chức năng sau đột quỵ

images927146_goc1

Hiện nay, 80% bệnh nhân đột quỵ phải chịu những di chứng làm ảnh hưởng chức năng vận động, khiến họ không thể tự chăm sóc bản thân. Tỉ lệ người bị di chứng và tàn tật do tai biến mạch não tăng lên. Do đó, phục hồi chức năng cho các bệnh nhân này trở thành 1 nhu cầu cấp bách nhằm giảm tối đa các di chứng và sớm đưa bệnh nhân tai biến mạch não đạt được sự thích nghi khi quay trở lại với cuộc sống ở gia đình và xã hội.

1. Hậu quả, biến chứng của đột quỵ não

Cơn đột quỵ có thể gây ra khuyết tật tạm thời hoặc vĩnh viễn, tùy thuộc vào phần não bị ảnh hưởng và thời gian não bị thiếu lưu thông máu. Các biến chứng có thể bao gồm:

+ Rối loạn thị giác: Theo các chuyên gia, rối loạn thị giác có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn. Bệnh nhân có biểu hiện mắt nhìn mờ một bên hoặc cả hai bên, mù một phần hoặc toàn bộ, quầng hoặc đau mắt. Nếu không được chữa trị và phục hồi ở giai đoạn sớm thì càng ngày bệnh nhân sẽ càng khó hi vọng thấy lại ánh sáng ở bên mắt đó.

+ Liệt vận động: Theo thống kê, có khoảng 90% người bị liệt vận động (liệt nửa người, liệt tay chân, liệt mặt) sau tai biến mạch máu não. Di chứng này gây khó khăn cho bệnh nhân trong sinh hoạt hàng ngày. Đồng thời khi phải nằm lâu một chỗ, bệnh nhân thường gặp biến chứng nguy hiểm như: lở loét da, viêm đường tiết niệu, viêm phổi, viêm đường hô hấp… dễ gây nhiễm trùng, thậm chí tử vong. Bệnh nhân cần phải phục hồi vận động sau tai biến mạch máu não nếu không sẽ phải phụ thuộc gần hoàn toàn vào sự chăm sóc, giúp đỡ của người khác.

DQ 

90% bệnh nhân sau tai biến mạch máu não bị liệt vận động (liệt nửa người, liệt tay chân, liệt mặt).

+ Rối loạn nhận thức: Tỉ lệ gặp rối loạn nhận thức ở bệnh nhân sau tai biến mạch máu não khoảng hơn 60%. Đây là một trong những biến chứng nặng nề nhất dẫn đến sa sút trí tuệ. Bệnh nhân bị rối loạn nhận thức có các biểu hiện như: hay quên, suy giảm trí nhớ, đầu óc lơ mơ không tỉnh táo, mất khả năng định hướng không gian, thời gian, không nhận biết được người thân, gia đình của mình và không hiểu được lời người khác nói…

+ Khó khăn trong việc nói hoặc nuốt: Một cơn đột quỵ có thể gây ra kém kiểm soát các cơ di chuyển miệng và cổ họng, nuốt hoặc ăn khó khăn, rối loạn ngôn ngữ. Các biểu hiện rối loạn ngôn ngữ khá đa dạng như: nói ngọng, nói lắp, âm điệu bị biến đổi,… khó diễn đạt, thậm chí là không nói được.

+ Tiểu tiện không tự chủ: Bệnh tai biến làm cho hệ thống thần kinh bị tổn thương, từ đó gây rối loạn cơ tròn (nơi điều khiển hoạt động đại/tiểu tiện). Ngoài ra, rối loạn cảm giác và nhận thức cũng khiến bệnh nhân không kiểm soát được tình trạng tiểu tiện.

+ Rối loạn tâm lý: Phần lớn bệnh nhân sau tai biến suy giảm hoặc mất khả năng tự chăm sóc, phải nhờ cậy vào người thân. Điều đó khiến người bệnh cảm thấy tự ti, mặc cảm, dễ dẫn đến trầm cảm. Sự quan tâm của người thân, cộng đồng để chia sẻ những khó khăn, giải tỏa tâm lý cho người bệnh là vô cùng quan trọng.

2. Biện pháp phục hồi chức năng cho bệnh nhân sau đột quỵ

Sau khi tình trạng sức khỏe ổn định, bệnh nhân sẽ bắt đầu các bài tập hỗ trợ tại bệnh viện hoặc đến một cơ sở phục hồi chức năng để có các liệu pháp chuyên sâu giúp hồi phục sức khỏe tốt hơn. Mục đích là giúp người bệnh phục hồi các chức năng cơ bản để có thể tự mình ăn uống hay mặc đồ.

Biến chứng thường gặp nhất của bệnh nhân sau đột quỵ là yếu vận động hoặc liệt nửa người. Sau khoảng 6 tháng bị liệt nửa người, bệnh nhân thường không thể tự làm các hoạt động bình thường, sau đó, phần lớn phải nhờ đến sự chăm sóc của người nhà. Do đó, ngay từ khi xuất viện, người nhà đã cần có kế hoạch để bệnh nhân tập luyện giúp phục hồi chức năng.

Tùy mức độ và loại tổn thương, tùy giai đoạn bệnh mà bệnh nhân sẽ có phương pháp tập luyện khác nhau. Các bác sỹ khuyến cáo chế độ tập luyện có thể là:

+ Bệnh nhân nên tập đi bộ mỗi ngày khoảng 5 phút, ban đầu nên tập cùng với người thân và có dụng cụ hỗ trợ.

 DQ2

Luyện tập đi bộ mỗi ngày giúp phục hồi chức năng vận động.

+ Khuyến khích người bệnh tham gia các hoạt động của gia đình và xã hội: Giao tiếp xã hội, và tham gia các hoạt động của cộng đồng là nhu cầu thiết yếu của mỗi người. Nên dần đưa người bệnh đi ra ngoài, thăm hàng xóm, đi mua bán, họp hành ở phường xóm. Việc đó tạo cho họ một tâm lý vui vẻ, tự tin và động lực tập luyện, ham muốn tái hội nhập. Đồng thời, những cuộc thăm viếng đó cũng làm thắt chặt mối quan hệ với mọi người xung quanh, là tiền đề cho việc tìm kiếm cơ hội làm việc.

+ Khuyến khích người bệnh tự thực hiện các hoạt động ăn uống, tắm rửa, thay quần áo, đi vệ sinh theo nền nếp… giống như trước khi bị bệnh. Một số hoạt động có thể trợ giúp một phần, ví dụ di chuyển trong nhà vệ sinh, buộc dây giầy… Tuy nhiên, cần thay đổi các vật dụng cuả người bệnh một cách  thích ứng để họ có thể độc lập tối đa. Chẳng hạn: làm tay cầm để bệnh nhân tự cầm lược chải đầu, xúc ăn, dùng băng dán thay cho cúc áo…

Việc phục hồi là khác nhau với từng bệnh nhân, các chức năng thông thường sẽ mất từ 3 – 6 tháng. Nhưng các nghiên cứu đã chỉ ra bệnh nhân đột quỵ nên tiếp tục luyên tập các kỹ năng họ hy vọng hồi phục chứ không chỉ dừng ở đó. Kết hợp sử dụng các sản phẩm từ thiên nhiên sẽ rút ngắn thời gian phục hồi các chức năng cơ bản để người bệnh có thể tự thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày.